همه چیز در مورد کوه تفتان زاهدان

یکی از مرتفع‌ترین قله‌های جنوب ایران که در لیست آتشفشان‌های نیمه فعال یا فعال جهان هم نامش به چشم می‌خورد کوه تفتان زاهدان است. با ما در این مقاله از سایت فروشگاه کوهنوردی کوه بیست همراه باشید تا به معرفی کامل این قطعه کشف نشده  از پازل زیبای ایران بپردازیم.

تاریخچه رشته آتشفشانی کوه تفتان زاهدان

طبق دسته‌بندی‌های زمین شناسی به کوه‌هایی که از آخرین روزهای فعالیت آتشفشانی‌شان کمتر از ۱۰هزارسال گذشته باشد در دسته کوه‌های آتش‌فشانی فعال قرار می‌گیرند. با ذکر این نکته باید گفت که آخرین آتشفشان اتفاق افتاده در قله‌های این رشته کوه حدودا ۷هزارسال می‌گذرد که این یعنی برای مثال دهانه‌های آتشفشانی در مادرکوه،نرکوه و چهل تن کوه تفتان را در گروه کوه‌های آتشفشانی فعال قرار می‌دهند. لازم به ذکر است که اگر تا فاصله ۱۰۰کیلومتری از کوه تفتان زاهدان بایستید می‌توانید بخارهای در حال خروج این کوه را ببینید.

در خصوص قله چنگیر چال بخوانید.

اطلاعات اولیه کوه تفتان زاهدان

نوک این قله به مثابه تلاقی زمین و آسمان است. جاذبه رشته کوه‌های تفتان فقط به ارتفاع و بلندی آنها خلاصه نمی‌شوند و خاصیت آتشفشانی و محل قرار گیری و سایر ویژگی‌های آن، رشته‌کوه های تفتان را تبدیل به یکی از جذاب‌ترین مناطق کل ایران برای کوهنوردان و توریست‌ها کرده است.

برای مشاهده همه محصولات ما به صفحه پانچو آستین دار مراجعه کنید، قیمت‌ها را مقایسه کنید و سپس به سبد خرید خود اضافه کنید.

ارتفاع کوه تفتان چند متر است؟

کوه تفتان ارتفاع ۳۹۴۱متری از دریا،  قله‌های این رشته کوه را به یکی از بلندترین قله‌های جنوب شرقی ایران تبدیل کرده است. ارتفاع زیاداین قله در کنار سایر ویژگی‌های ذاتی و طبیعی این منطقه  لذت را برای کوهنوردانی که به‌دنبال فواید کوهنوردی هستند دو چندان کرده است.

کوه تفتان در کجا قرار دارد؟

نزدیک‌ترین شهر به رشته کوه تفتان شهرستان خاش است. این رشته کوه در فاصله ۲۰کیلومتری خاش قرار دارد.

قله‌های رشته‌کوه تفتان

این رشته کوه با قدمت دارای ۳ دهانه آتشفشانی از ۴قله است. رشته کوه تفتان زاهدان از سیستان و بلوچستان ایران تا کشور پاکستان ادامه دارند.

کوه چهل تن، مادر کوه، صبح کوه و نر کوه چهار قله این رشته کوه هستند.

مرتفع‌ترین قله این رشته کوه یعنی شمالی‌ترین قله آن کوه چهل تن است.

به هیچ وجه این فرصت طلایی را از دست ندهید! با کلیک کردن بر روی خرید کفش شرپا مدل انرژی اطلاعات بیشتری دریافت کنید تا بیشتر از ما مطمئن شوید!

مسیر دسترسی به کوه تفتان

در جاده تفتان خاش پس از ۲۰کیلومتر رانندگی به تابلویی بزرگ برخورد خواهید کرد که نوشته شده “ مسیر دسترسی به قله تفتان”.

مهم‌ترین ویژگی رشته کوه تفتان زاهدان

همانطور که اشاره کردیم از ۴قله این رشته کوه جذاب ۳دهانه آتشفشانی وجود دارد. در واقع این رشته کوه در یک منطقه آتشفشانی قرارگرفته است. مادرکوه، چهل تن و نرکوه سه قله آتشفشانی رشته کوه تفتان زاهدان هستند. از دهانه‌های این قله گازهای گوگردی مدام در حال خروج هستند. از دیگر ویژگی‌های این رشته کوه طول ۱۲کیلومتری و مساحت ۱۸۰۰کیلومتر مربعی آن است.

برای مشاهده همه محصولات ما به صفحه کفش شرپا مدل آلوارس مراجعه کنید، قیمت‌ها را مقایسه کنید و سپس به سبد خرید خود اضافه کنید.

کمی درباره قطار کوه تفتان زاهدان

کوه و کوهستان در باور ما ایرانیان همیشه محلی مقدس بوده است. صعود به نوک قله در باور و فرهنگ‌مان همیشه به مثابه صعود به بهشت و آسمان بی انتها است. این تفکرات اما میان مردم و قوم بلوچ بسیار بیشتر به چشم می‌خورد.

تقدس کوه برای بلوچ‌ها

رشته کوه تفتان زاهدان برای قوم بلوچ همانطور که اشاره کردیم معنای زیادی دارد. یکی از آن معانی استقامت، دلاوری و شجاعت است. اگر تا به حال برای صعود به این کوه رفته باشید حتما مکان‌های بی‌شماری را دیده‌اید که برای افراد بی بضاعت و نیازمند ساخته شده است. همچنین گورستان‌ کهن و قدیمی هفتاد ملا را در امتداد دامنه این رشته کوه می‌توانید با صعود از این قله بازدید کنید.

تقدس قله چهل تن

بلوچ‌ها برای دریافت حاجت، قربانیان خود را در دامنه کوه چهل تن می‌بردند تا قربانی کنند. همچنین آن‌ها معتقدند اگر کسی بتواند یک سنگ زمردی را تا اواسط یا کمی بالاتر از دامنه کوه بالا بیاورد می‌تواند به حاجت خود برسد. علاوه بر این زیارتگاه‌های زیادی در سرتاسر کوه تفتان وجود دارد که به مراکز مقدس مردم این منطقه تبدیل شده‌اند.

داستان زنده و رشته کوه تفتان زاهدان

این داستان ارتباط مستقیمی با موضوع این مقاله دارد. خواهر و برادری به نام‌های تفتان و زنده برای تقسیم میراث پدری خود دعوایی مفصل با هم داشتند. تفتان همیشه در تلاش برای بالاکشیدن میراث پدری بوده اما در مقابل زنده از این موضوع ناراحت و دلگیر بوده است.

یک روز زنده یک کنده درختی آتش می‌زند و بر کله تفتان می‌کوبد. همین حین پنج انگشت که همسایه آنها بوده نقش میانجی‌گری را بر عهده می‌گیرد و زنده را متقاعد می‌سازد تا خود را دیگر با این قضیه درگیر نکند و به زندگی‌اش ادامه دهد.

تفتان پس از این ماجرا همیشه با دودی که از سرش بلند می‌شد زندگی کرد. در واقع پیشینیان بلوچ با این داستان سعی در ساخت کهن‌الگویی مناسب با رشته کوه تفتان و ویژگی آتشفشانی‌اش داشته‌اند.

ردپای رشته کوه تفتان زاهدان در ادبیات

موضوع بسیار جذاب دیگر در رابطه با این رشته کوه دیده شدن نام آن در قطعات ادبی و ضرب‌المثل‌ها است.

در ضرب‌المثلی که اشاره به پرخوری دارد بیرجندی‌ها می‌گویند: کوه تفتان نان شود دریای سیستان اشکنه، زنگ دندان مرا نمی‌شکنه.

ملک‌الشعرای بهار در یکی از منظومه‌های خود به‌نام جنگ تهمورث با دیوها نام کوه تفتان را این چنین در اشعار خود آورده است: گوی تا صد کوه تفتان آموریم – قله‌های آتشفشانی آوریم – از جهنم منفذی بیرون کنیم – در یکی دم روی این هامون کنیم.

آب و هوای کوه تفتان زاهدان چگونه است؟

زاهدان در استان سیستان و بلوچستان واقع شده و دارای آب و هوای گرم و خشک است. در تفتان نیز که یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان است، هوا به دلیل موقعیت جغرافیایی در نزدیکی بیابان‌های جنوبی ایران، گرم و خشک است و در فصل تابستان دما ممکن است به بیش از ۴۵ درجه سلسیوس برسد.

با این حال، به دلیل تغییرات آب و هوایی در سطح جهان، ممکن است که شرایط فعلی متفاوت با این توصیفات باشد. لذا برای اطلاعات دقیق‌تر و جزئی‌تر می‌توانید به منابع معتبری مراجعه کنید.

اقامتگاه های اطراف کوه تفتان چیست؟

قله تفتان زاهدان یکی از زیباترین و معروف‌ترین کوهستان‌های استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران است. در این منطقه برای گردشگران و علاقمندان به کوهنوردی و طبیعت‌گردی، اقامتگاه‌های زیادی در دسترس هستند.

اقامتگاه‌های اطراف کوه تفتان از نظر نوع و تجهیزات ممکن است متنوع باشند؛ اما عموماً شامل خانه‌های محلی و سنتی، کلبه‌های چوبی و چادرهای زیبا و مجهز به تجهیزات رفاهی و آشپزخانه می‌شوند. برخی از این اقامتگاه‌ها در مناطقی با چشم‌اندازهای دیدنی قرار دارند و معمولاً دور از شلوغی شهر و دور از هیاهوی روزمره هستند تا به گردشگران امکان ارائه تجربه ای منحصر به فرد در میان طبیعت را بدهند.

در کل، اقامتگاه‌های اطراف کوه تفتان برای گردشگران و طبیعت‌گردانی علاقه‌مند ارائه یک تجربه ماندگار و شگفت‌انگیز از زیبایی‌های طبیعی این منطقه و فرصتی برای آرامش و استراحت هستند.

جاذبه های پیرامون کوه تفتان چیست؟

کوه تفتان به عنوان یکی از زیباترین کوهستان‌های ایران، دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی فراوانی در پیرامون خود است که گردشگران و علاقمندان به طبیعت و تاریخ می‌توانند از آن‌ها بازدید کنند. برخی از این جاذبه‌ها شامل موارد زیر هستند:

۱- دریاچه هامون: این دریاچه با وسعتی بیش از ۵۰۰۰ کیلومتر مربع، از بزرگ‌ترین دریاچه‌های ایران است و در حوضه دریای خزر قرار دارد.

۲- کاروان‌سرای زاهدان: این کاروان‌سرای تاریخی در شهر زاهدان واقع شده و در دوره صفویه برای ایستادگاه و راهنمایی کاروان‌های تجاری ساخته شده است.

۳- شهر تفتان: شهر تفتان در پایین‌ترین نقطه کوه تفتان و در دامنه آن قرار دارد و دارای بازارهای محلی و آثار تاریخی است.

۴- پارک ملی جنگلیان: این پارک در شمال غربی کوه تفتان واقع شده و شامل جنگل‌های بلوط و کوهستانی است.

۵- روستای رودبار: روستایی سنتی و زیبا در دامنه کوه تفتان که دارای معماری محلی و طبیعتی است.

۶- آتشفشان‌های خارجی: این آتشفشان‌ها در حاشیه کوه تفتان قرار دارند و از جمله مقاصد محبوب برای کوهنوردان و علاقه‌مندان به ماجراجویی هستند.

به علاوه، دیگر جاذبه‌های مهم پیرامون کوه تفتان شامل روستاهای بومی، آبشارها، دره‌های زیبا و جاذبه‌های طبیعی دیگر هستند که امکان بازدید و آشنایی با آن را می‌توانید پیدا کنید.

به طور کلی، صعود به کوه تفتان برای افرادی مناسب است که دارای تجربه و تجهیزات کافی هستند و با خطرات و شرایط قابل تغییر آن آشنایی دارند. بهتر است قبل از هرگونه صعودی به این کوه، مشاوره با راهنمایان محلی و تیم‌های صعود حرفه‌ای را جویا شوید.

داخل کوه تفتان چیست؟

درباره وضعیت کوه تفتان باید بدانید که در واقع یک کوه آتشفشانی در استان سیستان و بلوچستان ایران قرار دارد. این کوه دارای یک سری از آتشفشان‌های فعال و خفته است که در حال حاضر فعال نیستند ولی همچنان ممکن است در آینده فعال شوند.

دریاچه و چشمه‌های آب گرم رشته کوه تفتان زاهدان

طبیعت بکر در سیستان و بلوچستان زبان‌زد خاص و عام است. یکی از مناطق

بسیار هیجان‌انگیز در زاهدان و مناطق اطراف آن قطعا رشته کوه تفتان است. در همه جای این رشته کوه شما می‌توانید از طبیعتی استثنایی و فوق‌العاده بهره‌مند شوید. یکی از این جذابیت‌ها و جآهآی دیدنی چشمه‌های آب گرم است.

دریاچه‌های بینظیر

سه دریاچه زیبا در اطراف و نزدیکی قله‌های آتشفشانی این رشته کوه قرار دارند که  دریاسر نام دارند. لازم به ذکر است دریاچه‌های قسمت شمالی، آب شیرین دارند و همچنین عمق کمتری هم دارند.

از دیگر نکات مهم درباره رودخانه‌های تفتان این است که در تمام مسیرهای صعود از قله‌های این رشته کوه قراردارند و در واقع رودخانه‌های فصلی محسوب می‌شوند. برای ثابت شدن فصلی بودن دریاچه‌ها کافی است در دو فصل پاییز و تابستان به رودخانه‌های لادیز و گزد سر بزنید. در فصل خشک و گرما این دو رودخانه خشک هستند در حالیکه در فصول پر بارش مثل پاییز و زمستان لب‌ریز از آب هستند.

چشمه‌های آب گرم

از دیگر جاذبه‌های رشته کوه تفتان زاهدان می‌توان به چشمه‌های آب گرم و شیرین آن منطقه اشاره کرد. گرم بودن این چشمه‌ها دلیلش نزدیکی به هسته آتشفشانی است. همچنین دو چشمه آب معدنی با نام‌های جم چین و جم چن وجود دارد که در بخش شمال غربی رشته کوه واقع شده‌اند و می‌توان برای لذت بردن از الطاف الهی به آن‌ها سر زد.

در قسمت غربی رشته کوه چشمه آمنی قرارگرفته و همچنین در انتهای طول مسیر رودخانه‌ای با نام بیدسر در قسمت شمالی رشته کوه یعنی جایی که کوه چهل تن قرارگرفته است چشمه برابک وجود دارد. از دیگر چشمه‌ها می‌توان به چشمه یوسف آباد در قسمت غربی، چشمه مرغاب در جنوب شرقی، چشمه گنج امین در بخش غرب و در آخر چشمه ترشاب در نزدیکی روستای ترشاب و قسمت جنوبی رشته کوه تفتان زاهدان قرار گرفته است.

بهترین زمان، تجهیزات و مسیر صعود به تفتان  

در واقع برای صعود از رشته کوه تفتان زاهدان و قله‌های آن باید شرایط ویژه‌ای را از نظر بعد جغرافیایی و طبیعی برای کوهنوردان آماده کرد. این ابعاد می‌تواند روی صعود کوهنوردان به طور ویژه‌ای تاثیر بگذارد.

بدترین فصل برای صعود از قله‌های تفتان

نکته بسیار جالب در مورد رشته کوه‌ تفتان نام آن است که ارتباط مستقیمی با شرایط اقلیمی آن منطقه دارد. تفتان از کلمه تپتان گرفته شده است و تپتان جمع تپت است. کلمه تپت در زبان بلوچی، بسیار گرم را معنی می‌دهد. گرمای وحشتناک و سوزان این منطقه در تابستان می‌تواند دلیلش وجود آتش فشان باشد ولی به هر حال باید یادآور شد که اصلا در فصول گرم و داغ سال به این منطقه سفر نکنید که صعود اصلا قابل انجام نیست!

بهترین فصل برای صعود از قله‌های تفتان

در مقابل گرمای سوزان تابستان این منطقه، اواخر زمستان و اوایل پاییز می‌تواند بهترین زمان سفر به کوه تفتان است که شما می‌توانید از سفر و نهایتا صعودتان بهترین لذت را ببرید.

 تجهیزات لازم برای صعود به تفتان

همانطور که می‌دانید نباید در سفر به کوهستان برای کوهنوردی هیچ نوع تجهیزاتی را دریغ کنید. قبل از سفر و کوهنوردی در  قله‌های رشته کوه تفتان زاهدان چک لیست وسایل کوهنوردی خود را حتما کامل کنید.

 لباس گرم، بادگیر و چادر مسافرتی جزو مهم‌ترین موارد این چک لیست هستند. همچنین به دلیل قرارگیری این رشته کوه در یک منطقه آتشفشانی دستمال سر و ماسک کوهنوردی را هم در داخل کوله پشتی خود قرار دهید. این دو وسیله به شما کمک می‌کنند تا جلوی دهان خود را بپوشانید تا مانع مسمویت و نهایت فوت ناگهانی شما شود.

 در ادامه کارهای پیشگیرانه در مقابل شرایط آتشفشانی تفتان حتما آموزش احیا و امدادگری را هم ببینید یا حداقل یک همنورد آشنا با این کار را با خود ببرید تا بعد از مسمویت کسی بتواند آن فرد را نجات دهد.

مسیر صعود

طبق تجربه کوهنوردان در سایت کوه بیست  قطعا بهترین مسیر صعود از این کوه مسیر پناهگاه است. مسیر پناهگاه از قسمت غربی کوه تفتان زاهدان می‌گذرد.

مسیر دیگر از سمت شمال شرقی کوه است. این مسیر از دوراهی روستاهای خنجک و سنگان گذر می‌کند و نهایتا به دو منطقه دودکس دره و گون تختی  می‌رسد.

یکی از رایج‌ترین مسیرها اما مسیر گذر از اردوگاه آموزش و پرورش، یال غربی، پناهگاه صبح هستند

از دیگر مسیرها می‌توان از سمت شمال کوه تفتان به مسیرهای تمین، میرجاوه و از سمت شرق به مسیرهای گذر از روستای ترشاب اشاره کرد. همچنین گذر از روستای تلخ آب از دیگر مسیرهای بخش جنوب است.

ویژگی‌هایی که رشته کوه تفتان زاهدان را متمایز می‌کنند

از آنجایی که وضعیت آتشفشان رشته کوه تفتان فقط از طریق سه دهانه فعال بوده و الان فقط دود از آنجا بلند می‌شود، می‌توان تگ خاص و ویژه بودن را روی آن برچسب کرد. این رشته کوه بخشی از سلسله جبال آتش فشان‌های خاموش سلطان است که تا بخش شمالی پاکستان ادامه دارد.

این منطقه به دلیل وجود دو دیواره با نام‌های شصت خدا و گراش خان می‌تواند مقصد بسیار مناسبی برای سنگنوردان هم به شمار آید.

ذخایر آبی، چشمه‌های آب گرم و شیرین، دریاچه‌های فصلی و مناطق گردشگری باستانی جزو مهم ترین ویژگی‌های این منطقه یعنی رشته کوه تفتان زاهدان هستند.

رشته کوه تفتان زاهدان چالشی برای تمام کوهنوردان

در کنار جاذبه‌های فوق‌العاده رشته کوه تفتان زاهدان کوهنوردان می‌توانند از یک کوهنوردی با آرامش و همراه با لذت بهره‌مند شوند. اگر تا به حال برای صعود به این قله نرفته‌اید حتما پیشنهاد می‌کنیم که این کار را هرچه زودتر برنامه ریزی کرده و انجام دهید.

وجود جاذبه‌های گردشگری می‌تواند قبل یا بعد صعود شما را تحت تاثیر قرار دهد. مسجد جامع خاش، چشمه‌های آب معدنی، قله ایرندگان و غار چاهک جزو انبوهی از مناطق دل‌ربای رشته کوه‌ تفتان هستند.

چرا کوه بیست می‌تواند مرجعی مناسب برای کوهنوردان باشد؟

فروشگاه کوه بیست به دلیل داشتن قفسه‌های کلایی متنوع و کامل می‌تواند در هر شرایطی به نیاز شما از کفش کوهنوردی گرفته تا گتر کوهنوردی پاسخ لازم را بدهد.

در کنار فروشگاه، شما با همراهی مقاله‌های تخصصی در رابطه با کوهنوردی، مناطق گردشگری مناسب و در کل هر نوع اطلاعات دیگری از طرف سایت و پیج اینستاگرام کوه بیست می‌توانید با خیالی آسوده به کوهنوردی خود بپردازید.

سوالات متداول

 دقیقا رشته کوه تفتان كجاست ؟

رشته کوه تفتان در قسمت جنوب شرقی ایران واقع شده است. این رشته‌کوه جزو  بلندترین کوه‌های جنوب ایران است. رشته کوه تفتان زاهدان بین دو منطقه سرحد و تفتان قرار گرفته و در فاصله ۱۰۰کیلومتری شهرستان خاش قرار دارد.

 آیا رشته کوه تفتان یک کوه آتشفشانی دارد؟

در دسته بندی زمین شناسان کوه‌هایی که آخرین دوره آتشفشانی‌شان کمتر از ۱۰هزارسال بگذرد در دسته کوه‌های آتشفشانی قرار می‌گیرند. با توجه به این نوع دسته بندی و آخرین باری که کوه تفتان زاهدان فوران آ تشفشان داشته است باید گفت که این رشته کوه به ‌واسطه دهانه آتشفشانی موجود روی قله چهل تن تبدیل به قله یا کوه‌های آتشفشانی فعال شده است.