یخچالها و برفچالهای ایران همچون یخچال یخار یا دوبيسل دماوند، بخش مهمی از منابع آب شیرین و ذخایر راهبردی آب کشورمان را تشکیل میدهند. با توجه به محدودیت منابع آبی در ایران به عنوان یک کشور نیمهخشک، و همچنین رشد روزافزون جمعیت و گسترش شهرنشینی که مصرف آب را چندین برابر کردهاند، لزوم شناخت، حفاظت و مراقبت از این مخازن طبیعی آب بیش از پیش مشخص میشود.
کاپشن گورتکس چیست
در این مبحث قصد داریم در خصوص یخچال یخار دماوند، که یکی از يخچالهاي طبيعي ایران و جهان به حساب میآید مفصل صحبت کنیم. با کوه بیست همراه باشید.
يخچال هاي طبيعي ایران
متأسفانه یخچالهای کشورمان مثل یخچال دره یخار در دماوند نیز همچون بقیه نقاط جهان، در حال عقبنشینی و کوچک شدن تحت تأثیر پدیده گرمایش زمین هستند. البته گریزی از این تغییرات اقلیمی و جهانی وجود ندارد، ولی آگاهی از وضع موجود یخچالها نخستین گام در جهت حفظ آنها به عنوان سرمایههای ملی است. همچنین گزارشها در مورد رو به اتمام بودن این منابع پرارزش، میتواند جامعه را به تغییر شیوه زندگی و کاهش اقدامات آلودهکننده محیط زیست سوق دهد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره قله دماوند این صفحه را دنبال کنید.
با تحقیق و بررسی تاریخچه یخچال یخار و دیگر یخچالها همچون يخچال دوبيسل میتوانیم علم خود در جهت نگهداری و مراقبت از این منابع آب شیرین را افزایش دهیم.
در میان رشتهکوههای بلند و زیبای ایران، پنج منطقه اصلی یخچالی وجود دارد که شامل یخچالهای دماوند، علمکوه، زردکوه، اشترانکوه و کوه سبلان میباشند. این مناطق یخچالی که زیبایی و جاذبههای کمنظیری به کوهها بخشیدهاند، مانند مخازن طبیعی عمل کرده و آب مورد نیاز مناطق پاییندست را در فصلهای گرم سال تأمین مینمایند. متأسفانه تمامی این یخچالها همچون (يخچال عروسکها) طی سالیان اخیر روند کوچکشدن را طی کردهاند که البته برای عموم مردم این روند چندان ملموس نیست، ولی کوهنوردان به خوبی شاهد این تغییرات بودهاند. امید است با اطلاعرسانی بهتر، اهمیت این منابع پر ارزش آبی بیش از پیش مشخص شده و حفاظت لازم از آنها صورت پذیرد. در این میان، برای واکاوی وضعیت یخچالها، نمونهای از آنها به نام «یخار» در دماوند را مورد بررسی دقیقتری قرار میدهیم.
یخچال یخار کوه دماوند
یخچال یخار یکی از زیباترین و شگفتانگیزترین پدیدههای طبیعی ایران است که در دامنههای شرقی کوه مرتفع و خیرهکننده دماوند واقع شده است. این یخچال عظیم و بکر که از لحاظ تنوع اشکال و اندازههای متفاوت یخنمونها بینظیر به شمار میرود، دارای پنج دهلیز بزرگ یخی است که بلندترین و مشهورترین آنها، دهلیز اصلی به نام «یخار» خوانده میشود. در سمت چپ دهانه ورودی این یخچال، دهلیزی به نام جنوبی یخار قرار دارد که تا ابتدای بام برفی و یال صخرهای تپه گوگردی ادامه مییابد. در سمت دیگر و جهت راست یخار، سه دهلیز دیگر وجود دارد که اولین آن از سمت راست، به سمت یال تخت فریدون منتهی میشود. دو دهلیز باقیمانده به قله دماوند که صعبالعبور است، ختم میگردد. یخچال یخار بزرگ، یکی از زیباترین و کمتر شناخته شدهترین مسیرهای صعود به قله ۵۷۷۱ متری دماوند به حساب میآید.
یخچال های طبیعی کوهستانی دماوند،
دهلیز مرکزی یخچال یخار که در جبهه شرقی قرار دارد، یکی از یخچالهای مهم منطقه است. همچنین، یخچال سیوله و یخچال دوبيسل نیز دو یخچال بزرگ دیگر در جبهه شمالی هستند که از اهمیت ویژهای برخوردارند. علاوه بر اینها، یخچال عروسکها نیز یک یخچال شمالی دیگر است که باید به آن اشاره کرد. در نهایت، یخچال غربی تنها یخچال موجود در جبهه غربی محسوب میشود.
مسیر دسترسی به یخچال یخار
سه مسیر اصلی برای صعود به یخچال یخار وجود دارد؛
با توجه به نقشه کوه دماوند یخچال یخار، نخستین و متداولترین مسیر، یال شمال شرقی است که از روستای گزانه آغاز شده و پس از عبور از چشمه پهنکوه، با انحراف به سمت چپ و تراورس رودخانه تلخرود میتوان به درون دره یخار راه یافت. در ابتدای این مسیر چهار چشمه آب تلخ و دو آبشار کوچک دیده میشود.
با توجه به عکس یخچال یخار دماوند راه دوم، فرود از یال اصلی قله منار پس از طی مسیر صعودی یال شمال شرقی تا گردنه پیش از شیب شنی بزرگ قله منار است. سپس با پیمایش به سمت چپ و تراورس روی گرده قله منار، میتوان حدود ۳۰۰ متر شیب شنی را فرود آمده و وارد دره شد.
سومین مسیر، عبور از یال ملارد در سمت چپ دره یخار با استفاده از وسیله نقلیه مناسب است. با رسیدن به مقابل چشمه پهنکوه، فرود از یکی از دهلیزهای شنی به پهنکوه، مسیر صعود را به طور قابل توجهی کوتاه میکند.
با مقایسه عکس یخچال یخار در دهه ۵۰ با وضعیت فعلی، تغییرات اساسی و کوچک شدن قابلتوجه آن مشهود است. در عکسهای قدیمی، دهلیز اصلی یخار به مانند دیوارهای یخی عظیم در سمت شمال شرقی بام یخی دیده میشده درحالیکه اکنون بام برفی تقریباً بدون پوشش یخی است. تصاویر شهریورماه حدود ۶۰ سال پیش، شکافهای یخی گستردهای را در محل بام کنونی نشان میدهد.
اما بهترین مسیر صعود به یخچال یخار کدام است؟ یا بهترین زمان سفر به یخچال یخارچه فصلی است؟ با کوه بیست همراه باشید.
بهترین مسیر صعود به یخچال یخار
بهترین مسیر دسترسی به یخچال یخار چگونه است؟ یخچال یخار دارای چهار دهلیز اصلی است که از میان آنها، دهلیز جنوبی به دلیل داشتن شیب ملایمتر و فضای وسیعتر، کمترین خطر ریزش سنگ و بهترین شرایط را برای صعود فراهم میکند. از سوی دیگر، دهلیز غیراصلی میانی که به طور مستقیم به قله متصل است، بیشترین ریسک ریزش سنگ را در ساعات اولیه طلوع خورشید دارد. یخچال اصلی یخار از ارتفاع تقریبی ۴۱۰۰ متری آغاز شده و طول آن در سالهای مختلف بسته به شرایط آب و هوایی، بین ۱۳۰۰ تا ۱۷۰۰ متر متغیر بوده است. این یخچال دارای شیبهای متفاوتی بین ۵۰ تا ۸۰ درجه است که میزبان صعودکنندگان قله ۵۷۷۱ متری دماوند محسوب میشود. علت اصلی تشکیل این یخچال، ذوب و منجمد شدن برفهای دائمی قله در پشت دیوارههای یخی یخار است. بهترین و مرغوبترین نوع یخ، در دهلیز مرکزی به رنگ خاکستری و سبز واقع شده که از جنس بلوری و شکننده میباشد.
به هیچ وجه این فرصت طلایی را از دست ندهید! با کلیک کردن بر روی کفش کوهنوردی اطلاعات بیشتری دریافت کنید تا بیشتر از ما مطمئن شوید!
آب و هوا یخچال یخار
دماوند به عنوان بلندترین قله ایران، دارای آب و هوایی بسیار سرد و خشن است. دمای هوا در زمستانها تا 60 درجه زیر صفر میرسد در حالی که در تابستان به ندرت از یک یا دو درجه زیر صفر فراتر میرود. سرعت بادهای تند و توفانی نیز گاه به 150 کیلومتر بر ساعت میرسد. بارش سالانه به طور متوسط 1400 میلیمتر است که عمدتاً به صورت برف در ارتفاعات رخ میدهد.
تجهیزات لازم برای صعود به یخچال یخار
برای صعود ایمن به قله یک کوه یا صعود به یخچال یخار، نیاز به تجهیزات مناسب و کافی است. مهمترین تجهیزات عبارتند از؛
- کفش کوهنوردی؛ کفشهایی محکم، راحت و ضدآب با کف خوب برای جلوگیری از لغزش
- لباس کوهنوردی؛ شامل جلیقه، شلوار، کلاه، دستکش مناسب برای حفاظت در برابر سرما و باد
- باتوم؛ برای کمک به حرکت و تعادل
- کولهپشتی؛ برای حمل تجهیزات، آب و غذا
- چادر؛ برای استراحت شبانه
- طناب؛ برای اتصال افراد به یکدیگر و ایمنی بیشتر
- کارابین و یراق آلات؛ برای ایمنی در مسیرهای صخرهای
- نقشه و کمپاس؛ برای مسیریابی
- آب و غذای کافی
- کیت اولیه کمکهای اولیه
شما میتوانید با تهیه این تجهیزات از فروشگاه کوه بیست میتوانید از صعود ایمن و موفق به قله یا سفر به دره یخار قله دماوند اطمینان حاصل کرد.
کوه بیست
فروشگاه آنلاین کوه بیست، یکی از بهترین و کاملترین فروشگاههای اینترنتی در زمینه لوازم و تجهیزات کوهنوردی است.
این فروشگاه که سالیان سال است فعالیت خود را آغاز کرده، طیف وسیعی از محصولات معتبر و باکیفیت مخصوص کوهنوردی اعم از انواع کوله کوهنوردی، چادر، ساک خواب، کفش، طناب، یراق، کارابین، لباس، چراغ قوه و … را عرضه میکند.
مزیت اصلی فروشگاه کوه بیست، قیمت مناسب محصولات در کنار کیفیت عالی آنهاست. همچنین ارائه ضمانتنامه برای کالاها، امکان تحویل اکسپرس، پشتیبانی و مشاوره آنلاین 24 ساعته از دیگر امتیازات این فروشگاه به شمار میرود.
به طور کلی فروشگاه اینترنتی کوه بیست با تنوع و گستردگی محصولات باکیفیت و قیمت مناسب، انتخابی عالی برای تهیه لوازم و تجهیزات کوهنوردی است.
سخن پایانی
یخچال یخار یکی از مشهورترین و زیباترین یخچالهای ایران بهشمار میرود که در دامنههای شرقی قله مرتفع دماوند واقع شده و هنگام صعود از یال شمال شرقی، قابل رؤیت است. این یخچال پرآب، دارای یک دهلیز اصلی به همراه چندین دهلیز و زبانه فرعی بوده و ارتفاع تقریبی آن به ۱۳۰۰ متر میرسد.
دهلیزهای یخار در ارتفاع بیش از ۵۰۰۰ متری، بلندترین دهلیزهای یخی ایران محسوب شده و سه دهلیز اصلی شمالی-جنوبی، شرقی-غربی و جنوب غربی-شمال شرقی را در بر میگیرد که در پاییندست به یک دره واحد منتهی میشوند. امروزه سطح یخچالی یخار از زیر بام برفی تا ارتفاع حدود ۳۵۰۰ متری کشیده شده است.
کوهنوردی و صعود دره یخار دماوند یکی از محبوبترین فعالیت کوه دوستان و علاقمندان به صعود است.
سوالات پرتکرار در خصوص یخچال یخار
سؤال 1؛ چرا يخچالهاي طبيعي ایران از منابع مهم آب شیرین محسوب میشوند؟
پاسخ؛ به دلیل محدود بودن منابع آبی در ایران به عنوان یک کشور نیمهخشک و همچنین افزایش روزافزون مصرف آب.
سؤال 2؛ یخچالها چه نقشی در طبیعت ایران دارند؟
پاسخ؛ نقش مخزن و ذخیرهسازی آب به صورت یخ برای مصرف در فصول گرم.
سؤال 3؛ چرا يخچالهاي طبيعي در حال کوچک شدن هستند؟
پاسخ؛ به دلیل پدیده گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی ناشی از آن.
سؤال 4؛ چه اقداماتی برای حفظ يخچال طبيعي لازم است؟
پاسخ؛ افزایش آگاهی عمومی، تغییر شیوه زندگی و کاهش فعالیتهای آلودهکننده محیط زیست.
