کوه بل در استان شیراز
قله بُل با ارتفاع ۴۰۵۰ متر از سطح دریا، بلندترین قله کوهستان سفید منطقه رشته کوه زاگرس جنوبی و بلندترین قله استان فارس و یازدهمین قله مرتفع کشور است. این قله در بخش مرکزی شهرستان اقلید واقع شده و راه دسترسی به آن از سمت جنوب شهر اقلید ممکن است. لازم به ذکر است که یکی از برنامههای محبوب سالانه فروشگاه کوهنوردی کوه بیست میباشد.
کوه بُل منبع تعداد زیادی چشمه سار و رودخانه کوچک است. از جمله چشمه های سردآب، بیدسبحان، چشمه پهن، مهری بسته، زانوگاه، بدورنا و… که پس از بهم پیوستن، رودخانه حرا را شکل می دهند. پس از پیوستن به رودخانه مرکزی شهر اقلید، این رودخانه در محل دشت طغر بسمت استان یزد و شهرابرکوه سرازیر می شود. در زمان طغیان و پرآبی، پس از سرریز کردن 3 سد روستای فراغه ابرکوه، آب این رودخانه به سوی کویر یزد می ریزد.
بهترین مسیر صعود به بل
اینجا چند مسیر کوهنوردی را معرفی می کنیم:
مسیر دره لای شکفت (غربی): این مسیر برای صعود در هر فصلی مناسب است و از منطقه “سردآب” شروع می شود.
مسیر دره زمستانه (شمال غربی): این مسیر دشوارتر است و بیشتر درگیری دارد.
مسیر دره ریواس (شمالی): این مسیر به دلیل رویش ریواس شناخته شده است.
مسیر چشمه لنگی (شمال شرقی): این مسیر از گردنه عصاری و چشمه لنگی شروع شده و به قله منتهی می شود.
مسیر باغ ضرغامی (شرقی): این مسیر نسبتا طولانی است و از باغ و چشمه ضرغامی آغاز می شود.
مسیر دره سبز (جنوبی): این مسیر نیز نسبتا طولانی است و از دشت نخودزار شروع شده و به پناهگاه ختم می شود.
مسیر دره قبله (جنوب غربی): این مسیر برای صعود در زمستان مناسب تر است و از سردآب شروع شده و به پناهگاه می رسد.

راه دسترسی به این قله از سمت جنوب شهر اقلید است.
مسیر دره لای شکفت قله بل اقلید
برای دستیابی به مسیر لایشکفت (مسیر غربی)، باید ابتدا از یک جاده خاکی عبور کنید که در مقابل کارخانه قند قرار دارد و در آنجا می توانید تابلوی راهنما به سوی قله بل را پیدا کنید. این جاده به سمت جنوب حدود ۸ کیلومتر از شهرستان اقليد ادامه دارد و در نزدیکی منطقه سرداب در لایشکفت به پایان می رسد. در این ناحیه، یک آبگیر کوچک نیز وجود دارد.
برای دستیابی به جانپناه بل، باید از دره لایشکفت از طریق جنوب شرقی صعود کنید. مسیر با میله و سنگچین علامت گذاری شده است و در میان این مسیر نیز یک چشمه قرار دارد. ارتفاع جانپناه بل در حدود ۳۵۵۰ متر است و روی یک گردنه قرار دارد. باید توجه داشت که این جانپناه فاقد امکانات است و تقریبا بدون استفاده است، با این حال یک چشمه در نزدیکی آن وجود دارد که می توانید از آن استفاده کنید.
از جانپناه بل تا قله، حدود ۱.۵ کیلومتر مسیر با شیب به طور نسبی بیشتر در پیش است. ارتفاع پایه مسیر صعود لایشکفت تقریبا ۲۷۰۰ متر از سطح دریا است و آنتن دهی تا قله وجود ندارد. مسافت کل پیمایش تا قله نیز حدود ۵ کیلومتر است.
میزان سختی کوه بل
برای رسیدن به قله بل اقلید باید حدود 1200 متر ارتفاع پیمایش شود. مسیر صعود از طریق لایشکفت به طول حدود 5 کیلومتر امتداد دارد. در کل، صعود به این قله با صعود به کوهی مانند درآباد مقایسه می شود، با این تفاوت که ارتفاع آن بیشتر است. باید به خطرات مربوط به صعود در شرایط زمستانی که می تواند بسیار خطرناک باشد، توجه کرد. در هنگام بارش شدید برف، خطر به منزله شدید در این کوه وجود دارد.
تجهیزات لازم برای صعود به بل
صعود از قله بل و تو که یک اقامتگاه کوهستانی در کوههای البرز است، نیازمند تجهیزات و وسایل مناسبی میباشد. در زیر تجهیزات و وسایلی که معمولاً برای صعود از قله بل اقلید و تو به کار میروند را بیان میکنم:
کفش کوهنوردی
کفش کوهنوردی باید سبک و محکم باشد و قابلیت تحمل شرایط سخت و ناهمواریهای مختلف کوهستانی را داشته باشد.
پوشاک مناسب
پوشیدن لباسهایی که مناسب با شرایط آب و هوایی کوهستانی باشند، ضروری است. باید از لباسهایی که تنفسپذیر، گرم و بادپذیر هستند، استفاده کرد.
باتری خورشیدی
برای شارژ کردن دستگاههای الکترونیکی مانند تلفن همراه، دوربین، فلاش و غیره، باتری خورشیدی مفید واقع میشود.
کوله پشتی
کوله پشتی با حداکثر ظرفیت ۵۰ لیتر، مناسب برای حمل و نقل کفشهای کوهنوردی، پوشاک، غذا و آب میباشد.
ابزار کوهنوردی
در این بسته شامل قلاب، کمربند، کندهکاری و غیره باید باشد.
باتریها
برای دوربین، فلاش و سایر دستگاههای الکترونیکی باید باتری همراه داشته باشید.
فیلتر آب
آب زمینی در کوهستانی ممکن است آلوده باشد. استفاده از فیلتر آب، برای تصفیه آب مصرفی بسیار ضروری است.
غذا
نیاز به غذایی با ارزش غذایی بالا، با کمی حجم و بیشترین ارزش غذایی را جاذبههای گردشگری پیرامون کوه بل در کوهستان دارید. بهتر است غذاهایی مانند آجیل، بستنی، نان، پنیر، گوشت خشک، کنسرو و غیره را به همراه داشته باشید.
مواد بهداشتی
داشتن مواد بهداشتی مانند کاغذ توالت، دستمال، صابون، محلول ضد عفونی کننده و غیره ضروری است.
نقشه و قطب نما
داشتن نقشه و قطب نما، برای تعیین مسیر و شناسایی موقعیت مکانی در کوهستان ، ضروری است.
لوازم جانبی
داشتن لوازم جانبی مانند عینک آفتابی، کلاه، دستکش، کولر و غیره نیز بهتر است.
در کل، صعود قله بل و تو نیازمند تجهیزات و وسایل مناسبی میباشد. قبل از هر چیز باید اطمینان حاصل کنید که تمامی وسایل و تجهیزات لازم را با خود دارید و آمادهی اقدام به صعود هستید. همچنین، مطمئن شوید که همه تجهیزات و وسایل شما سالم و درست عمل میکنند و قبل از شروع به صعود، نیاز به تست و بررسی دارند.
پوشاک
در کوهستان، پوشاک مناسب و مناسب با اقلیم و شرایط هوایی کوهستانی بسیار حائز اهمیت است. لباس های پایین تر، بلوز های نخی، کلاه، کفش چرمی، جوراب های گرم و غیره را برای بالا رفتن در دمای پایین داشته باشید. همچنین، باید لباس هایی را که در صورت بارش و خیس شدن همچنان گرم و خشک میمانند، با خود داشته باشید.
چراغ قوه
چراغ قوه یکی از اجزای ضروری برای هر صعود کوهستانی است، به ویژه اگر شما در طول شب در کوهستان قرار دارید.
کوله پشتی
برای حمل و نقل همه این وسایل و تجهیزات، کوله پشتی باید مناسب با اندازه شما و شرایط شما باشد. کوله پشتی باید سبک و بارزای حمل آسان باشد.
دستگاه تصفیه آب
در بعضی موارد، اگر آب قابل دسترسی در کوهستان نامناسب باشد، نیاز به دستگاه تصفیه آب میباشد.
به طور خلاصه، برای صعود از قله بل اقلید و تو نیازمند تجهیزات و وسایلی هستید که شامل پوشاک مناسب، کفش مناسب، غذاهای سبک و پوشیدنی، چراغ قوه، کوله پشتی، دستگاه تصفیه آب و نقشه و قطب نما میباشد. با داشتن همه این وسایل و تجهیزات لازم، شما میتوانید به سفرتان در کوهستان آماده شوید و از طبیعت بکر و زیبای کوهستان لذت ببرید.

بل سرچشمه تعداد زیادی چشمه سار و رودخانه کوچک است.
وجه تسمیه قله بل
این قله یکی از قلل بسیار کهن ایران است که نامش از زبان پهلوی میآید. بل در زبان پهلوی به معنای بلند است که از آن زمان روی این قله مانده است.
پوشش گیاهی و جانوری قله بل
قله بل یکی از قلههای مهم و پربازدید شیراز در جنوب ایران است. این قله با ارتفاع ۴۷۲۰ متر، بالاترین قلههای زاگرس میباشد. از آنجایی که قله بل اقلید در زمانهای مختلف سال مورد استفاده کوهنوردان و علاقهمندان به طبیعت قرار میگیرد، پوشش گیاهی و جانوری متنوعی را در بر میگیرد.
در نزدیکی قله بل، مراتع وجود دارند که توسط دامداران و بومیان منطقه بهرهبرداری میشود. گیاهانی همچون شیرینبیان، بومادران، پنیرک و … در این منطقه روییده و بومی محسوب میشوند. علاوه بر اینها، برای تهویه منطقه و جلوگیری از فرسایش خاک، درختانی همچون بلوط، بید، سنجد و … در این منطقه وجود دارند.
در زمان سفر به قله بل اقلید ، با مشاهده گردش جانوران و دیدار انواع مختلف حیوانات، احساس آرامش و شادی خواهید کرد. برخی از جانوران موجود در این منطقه شامل گرازهای شاهی، گرگ، روباه، خرگوش، خزندههایی همچون شبدر و سوسمار، پرندگانی همچون عقاب، شاهین، پلنگ سیاه و … میباشند.
در طول فصول سرد سال، در ارتفاعات قله بل برف وجود دارد و در این زمان گردش جانوران به شدت کاهش مییابد. با این حال، در فصول گرمتر، مراتع و گلابههای قله بل بسیار زیبا و پربار میشوند و به جانوران زیادی امکان تغذیه و پرورش میدهند.
در نتیجه، پوشش گیاهی اهی و جانوری منطقه قله بل، بهعنوان یکی از جاذبههای طبیعی و گردشگری استان فارس شناخته شده است و در طول سال، گردشگران و کوهنوردان زیادی را به خود جذب میکند. در هر فصل، پوشش گیاهی و جانوری منطقه با تنوع خود، زیبایی و شگفتانگیزی خاصی به منظره ارائه میدهد.
با این حال، متأسفانه به دلیل تغییرات آب و هوایی و فعالیت انسانی، میزان پوشش گیاهی و جانوری منطقه قله بل اقلید به صورت قابل توجهی کاهش یافته است. در نتیجه، اجرای پروژههای حفظ محیط زیست و جلوگیری از بیابانزایی، به منظور حفظ این منطقه طبیعی و توسعه گردشگری پایدار، بسیار حیاتی است.
به طور کلی، پوشش گیاهی و جانوری منطقه قله بل با توجه به شرایط اقلیمی و زمینشناسی منطقه، به عنوان یک منبع ثروتمند و باارزش از نظر بیولوژیکی، محسوب میشود. بنابراین، نیازمندیم تا به دلیل ارزش گردشگری و بیولوژیکی منطقه، این منطقه طبیعی را با مراقبت و حفظ، برای نسلهای آینده حفظ کنیم.
بهترین زمان سفر به کوه بل
کوه بل با بلندی ۴۰۵۰ متر، از قلههای معروف در ایران است و برای کوهنوردان و گردشگران طبیعت علاقهمند، جاذبه گردشگری بسیاری دارد. برای صعود به این قله زیبا، نیاز به برنامهریزی دقیق و در نظر گرفتن شرایط جوی و فصل مناسب دارید. در این مقاله به بررسی بهترین فصل و زمان برای صعود به کوه بل، پرداخته میشود.

این کوه را میتوان از دو جبههٔ غربی و شرقی صعود کرد.
فصل بهار
فصل بهار از آخرین هفته اسفند ماه تا میماه سال است و معمولاً به دلیل بارش باران و برف در منطقه، به عنوان فصل پر رطوبت شناخته میشود. بهار در منطقه کوه بل، فصل زیبایی و شکوفایی گیاهان است. به دلیل بارش باران و برف در این فصل، طبیعت و مناظر این منطقه به شکلی بینظیر تغییر میکند و گیاهان و گلهای زیبایی روی مرتعها و صخرههای کوهی ظاهر میشوند. همچنین، در این فصل، پوشش برف در مرتفعات کوه بل وجود دارد که به دلیل افزایش زمان صعود و شرایط ناپیشبینی برای این فصل، افراد حرفهای را به صعود به کوه بل در فصل بهار ترغیب نمیکنیم.
فصل تابستان
فصل تابستان، از ماه ژوئن تا ماه سپتامبر است و برای صعود به کوه بل، بهترین فصل است. در این فصل، هوا گرم و خشک است و مرتفعات کوه بل پوشیده از گیاهان خشک و بوتههای زیبایی هستند. همچنین، در این فصل، نسبت به سایر فصول، تعداد گردشگران و کوهنوردان بیشتر است و بسیاری از آنان به دلیل شرایط مناسب آب و هوایی، در این فصل به صعود به کوه بل میپردازند. در این فصل، شرایط هوا برای صعود به کوه بل به شدت مناسب است و همچنین خطرات آب و هوایی کمتری نسبت به سایر فصول دارد. بنابراین، فصل تابستان برای صعود به کوه بل، بهترین فصل است.
فصل پاییز
فصل پاییز از ماه سپتامبر تا ماه دسامبر است و برای صعود به کوه بل به نوعی متوسط است. در این فصل، هوا خنک شده و گیاهان کمی زرد رنگ میشوند. این فصل نیز به دلیل کم بودن بارش در منطقه، به عنوان فصل خشک و ملایم شناخته میشود. با این حال، باید به یاد داشت که در این فصل نیز شرایط هوایی ناپیشبینی پیش میآید و برای صعود به کوه بل در این فصل، باید شرایط هوایی و آب و هوای منطقه را با دقت بررسی کنید.
فصل زمستان
فصل زمستان از دسامبر تا ماه مارس است و برای صعود به کوه بل به دلیل بارش برف و شرایط هوایی نامناسب، اصلاً مناسب نیست. در این فصل، برف و سرما در منطقه پراکنده است و شرایط سختی را برای کوهنوردان و گردشگران ایجاد میکند. بنابراین، توصیه نمیشود در فصل زمستان به صعود به کوه بل بپردازید.
در نتیجه، برای صعود به کوه بل در فصل تابستان به دلیل شرایط مناسب آب و هوایی، بهترین فصل است. البته باید به یاد داشت که شرایط هوایی در مناطق کوهستانی همیشه ناپیشبینی است و قبل از هرگونه صعودی، باید شرایط ط هوایی و وضعیت آب و هوای منطقه را به دقت بررسی کرده و از منابع معتبر و مورد اطمینان استفاده کنید. همچنین، در هر فصلی که به صعود به کوه بل تصمیم میگیرید، باید با توجه به شرایط هوایی و آب و هوای منطقه، تجهیزات و لوازم مناسب را با خود ببرید و در صورت امکان با همراهی راهنمای مجرب به صعود به کوه بپردازید.
به طور کلی، صعود به کوه بل از دستاوردهای بزرگی است که برای کوهنوردان و گردشگران طراحی شده است. هر فصلی که برای صعود به این کوه انتخاب کنید، نیاز به بررسی شرایط هوایی و آب و هوای منطقه دارد و باید با توجه به شرایط هوایی، تجهیزات و لوازم مناسب را با خود ببرید. به همین دلیل، قبل از هرگونه صعودی به کوه بل، به دقت شرایط هوایی و آب و هوای منطقه را بررسی کنید و با استفاده از منابع معتبر و مورد اطمینان، به صعود به این کوه بپردازید.